Zadanie 1. (0–3)
Treść
W końcowym etapie oddychania tlenowego przenośniki elektronów wytworzone podczas glikolizy i cyklu Krebsa są utleniane, a ostatecznym akceptorem elektronów i protonów jest tlen. Energia uwalniana w tym etapie jest zużywana do produkcji ATP. Przenośniki elektronów ulegają redukcji głównie w procesach utleniania cukrów i tłuszczów.
a) Podaj nazwę grupy związków organicznych, do której należą przenośniki elektronów.
b) Wyjaśnij, dlaczego utlenianie w komórce jednego grama tłuszczów jest wydajniejsze energetycznie niż utlenianie jednego grama cukrów.
c) Wymień nazwy przedziałów mitochondrialnych, pomiędzy którymi w ostatnim etapie oddychania tlenowego dochodzi do przemieszczania się protonów i syntezy ATP.
Pokaż odpowiedź
1.a) (0–1)
Rozwiązanie
Nukleotydy. / Dinukleotydy.
Schemat punktowania
1 pkt – za poprawne podanie przynależności chemicznej przenośników elektronów w komórkach;
0 pkt – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.
1.b) (0–1)
Rozwiązanie
Tłuszcze zawierają więcej atomów wodoru w cząsteczkach / są mniej utlenione / są bardziej zredukowane niż cukry, a im więcej jonów H+ zostanie przyłączonych przez przenośniki elektronów, tym więcej energii zostanie zmagazynowane w ATP.
Schemat punktowania
1 pkt – za odpowiedź uwzględniającą większą zawartość wodoru w cząsteczkach tłuszczów niż w cząsteczkach cukrów oraz powiązanie redukcji przenośników elektronów z uzyskiwaniem energii przez komórkę;
0 pkt – za odpowiedź niepełną, błędną lub brak odpowiedzi.
1.c) (0–1)
Rozwiązanie
Matrix / Matriks / macierz (mitochondrialna) oraz przestrzeń międzybłonowa / perimitochondrialna.
Schemat punktowania
1 pkt – za poprawne podanie obu przedziałów mitochondrialnych;
0 pkt – za odpowiedź niepełną, błędną lub brak odpowiedzi.